16.04.2020

Koronawirus: Jak radzić sobie ze stresem?

Izolacja społeczna spowodowana rozprzestrzeniającym się koronawirusem  oraz coraz większa ilość informacji o zakażeniach koronawirusem to sytuacje, które mogą wywoływać stres, z jakimi dotychczas nie musieliśmy się zmierzyć. Wśród objawów stresu związanego z wybuchem pandemii można wymienić m.in. występowanie nasilonych obaw i lęków o własne zdrowie i zdrowie swoich najbliższych, zmiany w nawykach związanych ze snem i spożywaniem posiłków, problemy ze snem i koncentracją uwagi, pogorszenie objawów choroby przewlekłej, sięganie po używki. Wszechogarniający stres przeszkadza w codziennym funkcjonowaniu oraz negatywnie wpływa na nasze zdrowie zarówno psychiczne, jak i fizyczne. 

Każdy może jednak podjąć kroki, by pomóc sobie, rodzinie i najbliższym w radzeniu sobie ze stresem wywołanym pandemią.

W obecnym czasie warto sięgać jedynie po informacje ze sprawdzonych źródeł. W dobie Internetu, różnorodnych komunikatorów wszystkie niesprawdzone wiadomości (tzw. fake newsy) docierają do nas w szybkim tempie. Osoby z naszego otoczenia, znajomi czy współpracownicy, często mówią lub udostępniają na swoich profilach społecznościowych informacje, które nie do końca są prawdziwe. Natłok informacji wzmaga w nas uczucie lęku. Chcąc uchronić się przed strachem ważne jest odizolowanie się od wszystkich niesprawdzonych wiadomości. Powinniśmy skupić się wyłącznie na komunikatach wydawanych przez odpowiednie instytucje państwowe lub Światową Organizację Zdrowia (WHO). Pozwoli to mieć pewność, że otrzymujemy aktualne i dokładne informacje. Jeśli to możliwe ograniczmy oglądanie programów informacyjnych. Wystarczy, że raz dziennie zapoznamy się z najważniejszymi informacjami. Dzięki temu uchronimy się od sytuacji, w której będziemy myśleć tylko o zagrożeniu związanym z pandemią

Warto być w stałym kontakcie telefonicznym z rodziną i przyjaciółmi. Czas izolacji związany z pandemią czy okres kwarantanny jest zupełnie nową, niecodzienną sytuacją, podczas której narastać może strach, niepokój czy frustracja. Podczas rozmów z najbliższymi można dowiedzieć się o stan ich zdrowia, zapytać się co u nich słychać, czy czegoś potrzebują lub czy jest coś w czym można im pomóc. Z kolei dobrze jest ograniczyć poruszanie tematów związanych z informacjami, które płyną z serwisów informacyjnych, ponieważ takie wiadomości potęgują jedynie uczucie lęku i strachu. Podczas rozmów skupmy się na tematach, które sprawią, że poczujemy szczęście i radość.

W obecnej sytuacji dobrze jest utrzymać dotychczasowy rytm dnia: godziny wstawania i kładzenia się spać czy pory posiłków. Jeśli osoba wykonuje pracę zdalnie, również ważne jest, aby zachować dotychczasowe nawyki, przebrać się do pracy w inny strój, w miarę możliwości wykonywać pracę w pomieszczeniu innym niż to, gdzie na co dzień dana osoba odpoczywa.

W obecnym czasie, gdy trzeba zostać w domu ważne jest,  aby dbać o swoje zdrowie. Sprzyja temu ruch i aktywność fizyczna. Wiele jej form można wykonywać w domu, samodzielnie lub z rodziną.  Aby zadbać o siebie i swoje ciało dobrze jest ćwiczyć głębokie oddechy, rozciągać się, wykonywać ćwiczenia fizyczne, gdyż to ruch powoduje pobudzenie wszystkich układów organizmu i dotlenienie ciała. Pamiętać też należy o spożywaniu  zdrowych, zbilansowanych posiłków w regularnych porach.  

Sposoby na redukcję stresu. Sposobów na walkę ze stresem i lękiem jest wiele. Każdy  powinien znaleźć ten, który będzie dla niego odpowiedni.

Gdy pojawi się lęk, warto spróbować zająć swój umysł jakimś zadaniem, to powinno wyciszyć emocje i napięcie. Liczmy np. od 100 do 0 wymieniając tylko liczby parzyste.

Jednym ze sposobów na rozluźnienie są również różnego rodzaju wizualizacje, a więc wyobrażenie sobie, przypomnienie urlopu oraz tego jak się wtedy czuliśmy, jakie emocje nam towarzyszyły. Dobrze jest skupić się na tej myśli maksymalnie, a na pewno napięcie opadnie.

Innym sposobem jest również wykonanie 10 głębokich wdechów i wydechów czy po prostu wysiłek fizyczny.

Kolejnym sposobem radzenie sobie ze stresem jest to, aby codziennie wygospodarować  chociaż pół godziny tylko dla siebie i poświęcić ten czas na coś co sprawi nam przyjemność, może to być np. relaksująca kąpiel, podczas której można zrelaksować się i na spokojnie poukładać swoje myśli. 

Można również np. gruntownie posprzątać mieszkanie, zrobić porządek w papierach, oglądać zaległe filmy lub nadrabiać zaległości w czytaniu książek. 

Sposobem radzenia sobie ze stresem jest rozwijanie swoich zainteresowań, hobby, wykonywanie czynności, zajmowanie się tym, co sprawia radość.  

W czasie wolnym można grać z dziećmi w różnego rodzaju gry (planszowe, logiczne) , uczyć się wspólnie, rozmawiać, słuchać ulubionej muzyki, rozwiązywać krzyżówki. Starajmy cieszyć się tym, że przebywamy razem.

W przypadku, gdy trudno jest poradzić sobie z przytłaczającym stresem, występuje cierpienie z powodu nadmiernych stanów lękowych, należy zwrócić się o pomoc do specjalisty – psychologa lub psychoterapeuty.

Dzieci też się stresują. Reakcja dzieci i nastolatków zależy w dużym stopniu od tego, jak zachowują się dorośli w ich otoczeniu. Rodzice, którzy reagują ze spokojem i pewnością, będą stanowić wsparcie dla swoich dzieci. Dlatego tak ważne jest, by opierać się na sprawdzonych, rzetelnych informacjach na temat wirusa.
Nie wszystkie dzieci reagują na stres w ten sam sposób. U najmłodszych można obserwować zwiększoną płaczliwość lub rozdrażnienie, a nawet powrót zachowań, z których dziecko wyrosło. Wśród innych objawów nadmiernej reakcji stresowej na epidemię eksperci wymieniają: smutek, nasilone zamartwianie się, niezdrowe zachowania dotyczące snu czy jedzenia, a u nastolatków również nadmierną drażliwość, tzw. złe zachowanie, problemy z koncentracją uwagi, unikanie obowiązków szkolnych, jak również aktywności, które w przeszłości sprawiały dziecku radość, bóle głowy i ciała bez konkretnej przyczyny, a także sięganie po używki.

Rodzice mogą pomóc dzieciom w łagodzeniu stresu związanego z pandemią poprzez rozmowę, rzeczowe i przystępne przedstawienie faktów. Ważne jest też, by dać dzieciom i nastolatkom poczucie bezpieczeństwa, pozwolić na wyrażenie emocji, takich jak zdenerwowanie, złość, a także podzielić się z nimi własnymi sposobami na rozładowanie stresu. Bardzo ważna jest codzienna rutyna : w sytuacji zamknięcia szkoły warto opracować nowy schemat dnia obejmujący naukę oraz czas wolny. W czasie epidemii warto ograniczyć dzieciom i młodzieży dostęp do wiadomości w mediach, również społecznościowych. Dzieci mogą błędnie interpretować informacje, które do nich docierają i bać się tego, czego nie rozumieją.

Pamiętajmy, że w obecnym czasie najmniej potrzebne jest nam wszechogarniające uczucie strachu i lęku związane z pojawiającymi się nowymi doniesieniami dotyczącymi epidemii. Właśnie dlatego, jak mówią specjaliści, skupiajmy naszą uwagę jedynie na rzetelnych doniesieniach, postępujmy zgodnie z zalecaniami służb państwowych i szukajmy, gdzie tylko się da, powodów do radości i szczęścia.

27.03.2020

Agnieszka Trzmiel - pedagog w ZS w Starym Pilczynie

Jak rozmawiać z dzieckiem o koronawirusie?

Koronawirus w Polsce. Sytuacja jest trudna i zmienia się dynamicznie. Z dnia na dzień pojawiają się nowe doniesienia na temat rozprzestrzeniania się wirusa. Dziecko słyszy, co się wokół niego dzieje. Nie chodzi do przedszkola, szkoły, nie widuje swoich koleżanek i kolegów, nie odwiedza babci i dziadka, nie może bawić się na placu zabaw. W związku z tym zadaje pytania. Dlatego warto z nim porozmawiać, dać jasny i prosty przekaz o chorobie w sposób spokojny i opanowany. Dzieciom trzeba wyjaśnić, odpowiedzieć na stawiane przez nie pytania w oparciu o rzetelną wiedzę, na czym polega zagrożenie. Najważniejsze – to mówić prawdę. Przekazywane informacje powinny być dostosowane do wieku dziecka. Im młodsze dziecko tym informacja powinna zawierać mniej szczegółów.

Pomocna może być Internetowa publikacja (ilustrowane opowiadanie o koronawirusie),  której autorką jest kolumbijska psycholog Manuela Molina Cruz. Książeczka pt. „Cześć. Jestem wirus – kuzyn grypy i przeziębienia. Nazywają mnie koronawirus”  przetłumaczona na język polski przez Joannę Studzińską z kolektywu Mamy Projekt ma wesprzeć rodziców w rozmowie z dzieckiem i wyjaśnieniu, na czym polega zagrożenie. Autorka radzi, żeby podkreślać rolę samego dziecka w zachowaniu bezpieczeństwa. Dzięki temu maluch może poczuć, że sam przyczynia się do poprawy sytuacji, staje się spokojniejszy. Psycholog zachęca też do wielokrotnego czytania opowiastki z dzieckiem – Z emocjami pracuje się poprzez powtarzalną zabawę i historyjki czytane wiele razy – podkreśla. Książeczka znajduje się w załączniku poniżej.

Inaczej będziemy rozmawiać z nastolatkami, którzy z racji momentu swego życia buntują się przeciwko wszystkiemu, co ich otacza, a aktualna sytuacja nie jest dla nich wygodna. Ważne jest aby rozmowa również opierała się o rzetelną wiedzę. Dorośli mogą wspólnie z dziećmi usiąść przed komputerem i poczytać informacje o koronawirusie np. ze strony Ministerstwa Zdrowia, na stronie internetowej www.gov.pl. Może być to dobrą lekcją jak selekcjonować informacje, a które źródła są wiarygodne. Nastolatkowi warto powiedzieć wprost, że przestrzeganie ustaleń świadczy o odpowiedzialności, o empatii do drugiego człowieka.

Dodatkowe materiały: